Agrotech Yüksek Teknoloji ve Yatırım A.Ş. ‘nin, yenilenebilir enerji alanındaki uluslararası büyüme stratejileri doğrultusunda İtalya’nın Ferrara bölgesinde Agro-PV (Tarım + Fotovoltaik) modeliyle çalışacak 12 MWp gücünde bir güneş enerjisi santrali kurma kararı piyasalara bomba gibi düştü. Hem enerji üretilecek hem de tarım yapılacak. Böylelikle tarım alanları sadece enerji üretimine ayrılmayacak, harika bir haberdi.
Agrotech CEO’su Tevfik ÇERÇİNLİ ile italya yatırımları ve Agro-PV hakkında konuştuk.
Soru 1: Ferrara’da hayata geçireceğiniz 12 MWp kapasiteli Agro-PV projesi, Agrotech’in Avrupa’daki ilk yatırımı olacak. Neden İtalya ve neden Ferrara bölgesi? İtalya’da, özellikle Ferrara bölgesinde Agro-PV yatırımına başlama kararınızın arkasındaki temel etkenler nelerdi?
Tevfik ÇERÇİNLİ:
İtalya, Avrupa Birliği’nin yenilenebilir enerji dönüşümünde öncü ülkelerinden biri. Ferrara bölgesi ise hem yüksek güneşlenme süresine hem de verimli tarım arazilerine sahip. Ferrara, yıllık ortalama 1.450-1.600 kWh/kWp seviyesinde güneşlenme potansiyeline sahip. Sun-Tracking sistemi ile bizim hedefimiz 1.750-1780 kWh/kWp ye ulaşmak. Bu, fotovoltaik enerji üretimi için son derece elverişli bir değer. Ayrıca İtalya, Avrupa Birliği’nin 2030 Yenilenebilir Enerji Hedefleri kapsamında tarım ve enerji entegrasyonu alanında öncü ülkelerden biri. İtalya hükümeti ve AB fonlarının tarım ve yenilenebilir enerji entegrasyonunu teşvik eden politikaları, yatırım kararımızda belirleyici oldu. Ferrara, aynı zamanda lojistik olarak da avantajlı; kuzey İtalya’nın tarımsal ihracat merkezlerine ve enerji iletim altyapısına yakınlığı sayesinde üretilecek elektriğin şebekeye entegrasyonu hızlı ve düşük maliyetli olacak. Bizim için Ferrara, hem tarımsal üretim kapasitesi hem de güneş enerjisi potansiyeli bakımından mükemmel bir kesişim noktası.
Soru 2: Agro-PV sistemi klasik güneş enerjisi yatırımlarından hangi açılardan ayrılıyor? Bu sistemin çevresel ve ekonomik avantajları neler?
Tevfik ÇERÇİNLİ:
Agro-PV, yani tarım ile fotovoltaik sistemlerin birleşimi, iki dünyayı aynı arazide buluşturan yenilikçi bir yaklaşım. Klasik güneş santrallerinde arazi yalnızca enerji üretimine ayrılırken, Agro-PV modelinde aynı arazide hem tarımsal üretim hem de enerji üretimi birlikte yürütülüyor. Bu sayede, iklim krizinin tetiklediği arazi kullanım baskısına karşı hem gıda güvenliğini hem de enerji arzını koruyan çift amaçlı bir çözüm ortaya çıkıyor.
Bilimsel çalışmalar, paneller 2 metre ve üzerinde konumlandırıldığında tarımsal üretimi engellemediğini; aksine gölgeleme sayesinde toprağın nemini koruyarak özellikle kurak dönemlerde %5-15 arasında verim artışı sağlayabildiğini ortaya koyuyor. Bu özellik, iklim değişikliğiyle artan sıcak hava dalgaları ve kuraklık riskine karşı çiftçiler için önemli bir adaptasyon avantajı sunuyor.
Ekonomik olarak çift gelir modeli öne çıkıyor; hem tarımsal ürünlerden hem de enerji satışından entegre gelir elde edilebiliyor. Bizim Ferrara’daki projemizde, yerden 2.1 metre yükseklikte ve güneş takip mekanizmalı (sun-tracking) sistem kullanılacak. Böylece tarımsal ekipmanlarla çalışma imkânı korunurken, panellerin pozisyonu gün boyunca optimize edilerek enerji verimliliği %15-25 oranında artırılacak.
Agro-PV sistemleri aynı zamanda karbon ayak izini azaltarak fosil yakıt kullanımını geriye çekiyor ve yenilenebilir enerjiyle sağlanan her kilovat, sera gazı emisyonlarını düşürerek iklim kriziyle mücadelede doğrudan bir etki yaratıyor. Toprak erozyonunu azaltması, su kaynaklarının verimli kullanılması ve biyolojik çeşitliliğe alan tanımasıyla sürdürülebilir tarım ilkeleriyle de uyum içinde çalışıyor.
Sonuç olarak, Agro-PV yalnızca bir enerji yatırımı değil; iklim eylemi, sürdürülebilir kalkınma, gıda güvenliği ve karbon nötrlüğü hedeflerine aynı anda hizmet eden stratejik bir dönüşüm modeli. Geleceğin düşük karbon ekonomisinde, tarım ile enerjinin el ele ilerlediği bu hibrit yapının öncü olacağına inanıyoruz.
Soru 3: Bu yatırım çevresel sürdürülebilirliğe nasıl katkı sağlayacak?
Tevfik ÇERÇİNLİ:
Yıllık 21.336 MWh enerji üretim kapasitemiz, Avrupa’da ortalama 6.000 hanenin elektrik ihtiyacını tamamen yenilenebilir kaynaklardan karşılayabilecek düzeyde. Bu sayede yılda yaklaşık 9.000 ton CO₂ emisyonunu önlemiş olacağız.
Ayrıca tarımsal üretimi korumamız sayesinde, enerji yatırımı için tarım arazilerinin tamamen kullanım dışı kalmasının önüne geçiyoruz.
Soru 4: Projenin finansal yapısı ve yatırımın geri dönüş süresi nasıl planlandı?
Tevfik ÇERÇİNLİ:
Toplam yatırım tutarımız yaklaşık 11,5 milyon Euro. Finansman modelimiz %30 özkaynak, %70 kredi kullanımı şeklinde olacak. Yabancı kaynak kullanımımız AB ve İtalya hükümetinin sunduğu yenilenebilir enerji hibeleri ve düşük faizli kredi programlarından oluşacak. AB’nin “Farm to Fork” ve “Fit for 55” stratejileri kapsamında Agro-PV projeleri, hem karbon azaltım hem de gıda güvenliği hedeflerine hizmet ettiği için ciddi teşvikler alabiliyor.
Yapacağımız yatırımın geri dönüş süresini 7-9 yıl aralığında öngörüyoruz. Bu projeyi gerçekleştireceğimiz yaklaşık 192 dönümlük arazi de Agrotech’in mülkü olacak.
Soru 5: Tarımsal üretim açısından Ferrara’da hangi ürünler yetiştirilecek ve Agro-PV bu üretime nasıl etki edecek?
Tevfik ÇERÇİNLİ:
Ferrara, pirinç, mısır, buğday, domates ve soya üretimiyle tanınan bir bölge. Örneğin, domates ve yapraklı sebzeler, gölgeleme sayesinde yüksek sıcaklıklarda daha az su stresi yaşıyor. Bu da ürün kalitesini ve verimini artırıyor. Akademik veriler, kısmi gölgeleme altında tarımsal ürünlerde kalite parametrelerinin de iyileştiğini ortaya koyuyor. Agrotech olarak tarımsal üretimde sahip olduğumuz tecrübe ile bu projemizde hem karlılık hem de sürdürülebilirlik açısından en uygun ürünleri tercih edeceğiz.
Soru 6: Güneş takip sistemlerinin verimlilik üzerindeki etkisini biraz daha teknik olarak açıklayabilir misiniz?
Tevfik ÇERÇİNLİ:
Güneş takip (sun-tracking) sistemleri, panellerin gün boyunca güneşin açısına uyum sağlayarak en yüksek ışınımı yakalamasını sağlıyor. Statik sistemlerde sabit eğim kullanılırken, takip sistemlerinde panel eğimi gün içinde dinamik olarak değişiyor. Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre, tek eksenli takip sistemleri, statik sistemlere kıyasla %15-20; çift eksenli takip sistemleri ise %25-30’a kadar daha fazla enerji üretimi sağlayabiliyor. Bizim projemizde çift eksenli sistem kullanılarak Ferrara’nın güneşlenme potansiyelinden maksimum fayda sağlanacak.
Soru 7: Agrotech Italy Srl’nin kuruluşuyla birlikte İtalya’daki operasyonel planınız nedir?
Tevfik ÇERÇİNLİ:
Agrotech Italy Srl, %100 bağlı ortaklığımız olarak hem enerji hem de tarımsal üretim operasyonlarını yönetecek. Yerel mühendislik firmalarıyla GES kurulumunda, tarım kooperatifleriyle ise üretim süreçlerinde ortaklık kuracağız. Böylece yerel istihdam yaratırken, know-how transferini de sağlayacağız.
Ayrıca, üretim süreçlerini dijitalleştirmek için sensör tabanlı tarım teknolojileri, uzaktan izleme ve veri analitiği kullanacağız. Bu, hem enerji hem tarım verimliliğini sürekli olarak optimize etmemizi sağlayacak.
Soru 8: Bu yatırım Agrotech’in uzun vadeli stratejisinde nasıl bir rol oynayacak? Agro-PV, gelecekte Agrotech’in ana yatırım alanlarından biri olacak mı? İtalya’da benzer yatırımlarınızı büyütmeyi düşünüyor musunuz?
Tevfik ÇERÇİNLİ:
Kesinlikle. Dünyada hem gıda güvenliği hem de enerji dönüşümü aynı anda gündemde. Agro-PV bu iki alanı aynı potada eritiyor. Ferrara’daki bu proje, bizim Avrupa’daki ilk referans Agro-PV uygulamamız olacak. Stratejik olarak bu modeli büyütmek ve hem İtalya’da hem de diğer ülkelerde benzer projeleri hayata geçirmeyi hedefliyoruz. Orta vadede hedefimiz, Agrotech’i Avrupa’nın Agro-PV alanında lider enerji-tarım entegrasyon şirketi haline getirmek.
