Kars eski Belediye Başkanı Naif Alibeyoğlu, Türkiye sınırına yaklaşık 30 kilometre mesafede bulunan Metsamor Nükleer Santrali ile ilgili yeniden önemli uyarılarda bulundu.

Erivan’a 32 km, Iğdır’a 30 km, Kars’a 100 km ve Ardahan’a 190 km mesafede bulunan santralin, deprem riski taşıyan bir bölgede faaliyet göstermesinin büyük tehlike oluşturduğunu belirten Alibeyoğlu, özellikle ikinci ünitenin kapatılması gerektiğini vurguladı.

1988 Depremi Sonrası Kapatıldı, 1993’te Yeniden Açıldı

1988 yılında meydana gelen Gümrü (Spitak) Depremi sonrası 1989’da kapatılan santral, Ermenistan’ın enerji yetersizliği gerekçesiyle 1993 yılında yeniden devreye alındı. Aynı yıl Ermenistan, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA)’ya üye oldu ve uluslararası sorumluluk anlaşmalarını kabul etti.

Temmuz 1994’te IAEA uzman heyetinin yaptığı incelemelerde;
 • Reaktör çekirdeğini soğutma sisteminin yetersizliği
• Kontrol ve enstrüman sistemlerinde güvensizlik
• Yangın koruma sistemindeki eksiklikler
• Yapısal güvenlik açıkları

gibi ciddi teknik sorunlar rapor edildi.

“Çernobil ve Fukuşima Ders Olmalı”

Alibeyoğlu, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Metsamor Nükleer Santrali 1976 yılında eski teknolojiyle kurulmuş bir tesistir. Deprem kuşağında, Ağrı Dağı fay hattı üzerinde yer almaktadır. Olası bir kazada Kars, Iğdır, Ardahan, Ağrı, Erzurum ve Van ciddi risk altındadır.”

Alibeyoğlu, geçmişte ABD’de görev yapan Prof. Dr. Hayrettin Kılıç’ın Kafkas Üniversitesi’nde konunun vahametini anlatan bir tebliğ sunduğunu, Kars’ta 50 bin imza toplayarak Cumhurbaşkanlığı, Avrupa Birliği ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvurduklarını da hatırlattı.

2004 yılında New York’ta düzenlenen nükleer karşıtı yürüyüşte Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan ile görüştüğünü belirten Alibeyoğlu, Metsamor’un tehlikesini uluslararası platformlarda da gündeme taşıdığını ifade etti.

“Ortak Acil Eylem Planı Şart”

Karabağ sorununun büyük ölçüde çözülmesinin ardından Türkiye ve Ermenistan hükümetlerine çağrıda bulunan Alibeyoğlu, şu önerilerde bulundu:
• İkinci ünite kapatılana kadar ortak acil eylem planı hazırlanmalı
• Sınır bölgeleri için boşaltma planları oluşturulmalı
• Koruyucu iyot stokları hastane, okul ve belediyelere dağıtılmalı
• Olası deprem senaryoları dikkate alınarak tahliye güzergahları belirlenmeli

“İnsani ve Barışçıl Çözüm Mümkün”

Alibeyoğlu, santralin kapatılması halinde Ermenistan’a insani değerler çerçevesinde enerji desteği sağlanabileceğini belirterek şunları söyledi:

“Nükleer tehlikenin ortadan kalkması, doğal çevrenin korunması ve bölge halkının güvenliği için Metsamor’un ruhsat uzatım sürecine müdahale edilmelidir. Bu adım, bölge barışına ve halklar arası yakınlaşmaya da katkı sağlayacaktır.”

Uzmanlar ise Çernobil Faciası ve Fukuşima Nükleer Felaketi örneklerinin, nükleer güvenlik konusunda uluslararası iş birliğinin hayati önem taşıdığını bir kez daha gösterdiğini vurguluyor.