Zifiri karanlık bir sokak. İlerideki elektrik direğinde cızırtıyla yanan turuncu bir lamba. Bomboş sokaklar, az önce dinmiş bir yağmur, burnun ucunu üşüten bir soğuk… Caddeden geçenlerin birbirine dik dik değil, göz ucuyla, temkinli baktığı bir akşam vakti.

Kenar mahallelerde duman çökmeye başlamış. Arap sıcakları çekilmiş, yerini Sibirya’dan inen hava sistemlerine bırakmış. Artık insanların eve, içe dönüş vakti. Yazın sahte mutluluğu bitti; depresifler için asıl mevsim başladı.

Ağaçların suları çekiliyor gövdelerinden. Yapraklar iniyor. Onlar da kendileriyle baş başa kalacak artık.

Yılın son çeyreği. Beyanname zamanı. Maliye bildirimi değil; kâr ve zarar hesabı.

Kaç kişi farkında?

Düz insan olma trenini doğarken kaçırmışlardan olmak zorunda mıydık, diye düşünürken hava iyiden iyiye kışa dönerken Rus klasiklerini hatırlıyorum.

Dumana ve çamura bulanan caddeler, kat kat giyinen insanlar… Gidişatın pek umurunda olmadığı, yemek, içmek, barınmak asgari düzeyde karşılandığı sürece bu hâliyle devam edecek dümdüz hayatlar.

Gogol’un Ölü Canlar’ı geliyor aklıma. 1800’ler Rusyası’nda sistem açığı peşinde cebini dolduran bir kurnazın gezip dolaştığı yollar, kastlar, insanlar.

Düz insan: Sadece kendisini ve kendi çıkarını düşünen, istekleri asgari düzeyde karşılandığında dünyanın geri kalanını unutan, küçük hesapların ustası. Vicdanı ve merhameti incecik kalmış, koyun kalıbından biraz daha evrim geçirmiş bir canlı.

Olamadım.

Bazen olmak istediğim model de o oldu.

Bünyeme ve karaktere uymadı.

Bugünü düşünür, yarını belirsiz bırakır, geleceği umursamaz.

Çiçikov’un ölü köylüleri kâğıt üzerinde varlık gibi göstermesi, sistemin deliklerinden sızma çabası… Düz insanla aynı damardan besleniyor. Kast sisteminde yukarı tırmanmak için her yol mübah. Omurga fazlalık.

Kış geldi ama bünye henüz hazır değil.

Ne kaldı bu yıldan?

Kim girdi hayata, kim çıktı?

Ne değişti, ne kaldı elde?

Kazanılan, kaybedilene değdi mi?

Neyin neresindeyiz?

Kimseye değilse bile kendimize sorunca… Amalarla, keşkelerle, yalanlarla dolmadan.

Hazır değilsek bile, yarın yokmuş gibi yaşamalı. Ölümsüz gibi doğruda durmalı.

Madem bir simülasyondayız, bir yıldız tozuyuz… İz bırakmalı.

Bir çocuğun gülüşünde,
bir fidanın göğe uzanışında,
birinin ayağa kalkışında…

İz.

At izi, it izi değil.

Duruş izi.