İzmir Büyükşehir Belediyesi ve Ege Geriatri Derneği iş birliğinde düzenlenen 5. Uluslararası Katılımlı, 14. Ulusal İzmir İleri Yaş Sempozyumu, Mustafa Necati Kültür Merkezi’nde başladı. Ege 3. Yaş Üniversitesi Dostluk Korosu’nun performansıyla açılan iki günlük sempozyumun bu yılki ana gündemini afet ve acil durumlarda ileri yaşlı yurttaşların ihtiyaçları oluşturuyor. Programda afet öncesi hazırlık ve risk azaltma, tahliye ve güvenli barınma, acil tıbbi müdahale, sosyal hizmetlere erişim ve afet sonrası rehabilitasyon başlıkları farklı yönleriyle ele alınıyor. Oturum ve yuvarlak masa toplantılarıyla devam edecek programın sonunda sonuç bildirgesi kamuoyuyla paylaşılacak.
“Kamu yararını önceleyen stratejiler”
Sempozyumda konuşan İzmir Büyükşehir Belediyesi Meclis Üyesi ve İleri Yaş Komisyonu Başkanı Saygın İkiz, afetlere hazırlıkta kurumlar arası koordinasyonun önemine dikkat çekti. Bilimsel çalışmaların yol gösterici olduğunu belirten İkiz, afet yönetiminde insan sağlığını ve kamu yararını merkeze alan bir yaklaşım gerektiğini söyledi.
İkiz, “Bu süreçte sadece bilimsel olarak afet sonrası yapılanlardan ziyade esas olan, kamu yararını önceleyen stratejilerle insan sağlığını öne almaktır. Kırılgan grupların taleplerine özel bir hizmet stratejisi oluşturmalıyız. Bunun olması için mücadele alanını hep birlikte büyütmek söz konusu” dedi.
“Risk ve kırılganlık haritası çıkarılmalı”
AFAD İzmir İl Müdürü Nazif Ekinci, İzmir’de yaşanabilecek afetlerde yaşlıların karşılaşabileceği risklere ve afetin her aşamasında yapılması gereken çalışmalara değindi. Yaşlıların hareket, işitme ve görme kısıtlılıkları ile düzenli ilaç ve sağlık takibi gibi ihtiyaçlarının afet planlamasında dikkate alınması gerektiğini belirten Ekinci, şöyle konuştu:
“Yaşlılarda hareket kısıtlılığı olabileceğini, işitme ve görme sorunları olabileceğini, ilaç ve sağlık izlemi gerekebileceğini, yalnız yaşama ve buna bağlı sosyal desteğe ihtiyaç olabileceğini düşünerek riskleri önceden görmek, destek ihtiyacını planlamak ve erişilebilir müdahaleyi planlamak bizim görevimiz. Modern afet yönetiminin evrelerinden biri olan risk azaltmada, risk ve kırılganlık haritası çıkarılmalı.”
Ekinci, hazırlık aşamasında tahliye ve destek planlarının oluşturulması gerektiğini belirterek geçici barınma alanlarında yaşlıların ihtiyaçlarının da önceden planlanması gerektiğini söyledi. Ekinci, afet çantalarında standart malzemelerin yanı sıra ihtiyaç halinde katlanabilir sedye gibi ek ekipmanların bulunmasının önemine dikkat çekti.
“Etkin hazırlık farklı ihtiyaçların önceden değerlendirilmesiyle mümkün”
Aile ve Sosyal Hizmetler İzmir İl Müdürü Abdullah Kömürcüoğlu da afet ve acil durumlarda yaşlıların sosyal hizmetler ve afet yönetimi açısından özel olarak ele alınması gereken gruplardan biri olduğunu söyledi.
Yaşlıların farklılaşan ihtiyaçlarını dikkate alan bir hazırlık anlayışının önemine değinen Kömürcüoğlu, “Yalnız yaşayan bir yaşlıya nasıl ulaşılacağı, hareket kısıtlılığı bulunan bir kişinin güvenli biçimde nasıl tahliye edileceği ve ihtiyaç duyulan bakımın nasıl sağlanacağı önceden planlanmalıdır. Afet sonrasında yaşlıların ihtiyaçları, güvenli bir alana ulaşmalarıyla sona ermez. Tedavilerinin kesintiye uğramaması, uygun barınma koşullarının sağlanması, yakınlarıyla iletişim kurabilmeleri ve gerektiğinde psikososyal destek almaları da sürecin ayrılmaz parçalarıdır” dedi.
“Türkiye hızla yaşlanıyor”
Ege Geriatri Derneği Başkanı Psikolog Mevlüt Ülgen, afet ve acil durumların ileri yaşlı bireyler açısından önemli gündemlerden biri olduğunu söyledi. Türkiye’nin hızla yaşlandığına dikkat çeken Ülgen, afetlere hazırlıkta yaşlıların görüşlerinin de dikkate alınması gerektiğini belirtti.İklim krizinin yaşlılar açısından oluşturduğu risklerin de ele alınacağını belirten Ülgen, afet öncesinde yaşlıların ve kentlerin hazırlanması, afet sırasında sağlık ve sosyal hizmetlere erişimin sürdürülmesi ve afet sonrasında toplumsal uyumun desteklenmesinin önemini vurguladı.Ülgen, “Yaşam süresinin uzaması önemli bir kazanım ama bize yeni sorumluluklar ve gündemler getiriyor” diye konuştu.
“Yaşlı dostu afet yönetimi anlayışı”
Ege Geriatri Derneği Yönetim Kurulu Üyesi ve sempozyum eş başkanı Doç. Dr. Gönül Düzgün, afetlerde yaşlıların yalnızca kırılganlıkları üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.
Düzgün, “Bu yılki temamız, ‘Afet ve acil durumlarda yaşlıları, dezavantajlı durumlardan nasıl doğru ülke politikalarıyla avantajlı konuma getirebiliriz?’ sorusu. Yaşlılık; kronik hastalıklarla mücadele eden, bir taraftan hareket kısıtlılığı ile dönem dönem sınanan, çoklu ilaç kullanımı ve sosyal katılım eksiklikleriyle mücadele eden bir grup. Afet anında veya sonrasında dezavantajlı duruma düşen en riskli gruplardan biri. Amacımız, yaşlıları sadece kırılganlıkları ile tarif etmek değil; onların haklarını, bağımsızlıklarını ve onurlarını merkeze alan, doğru yapılandırılmış ve planlanmış yaşlı dostu afet yönetimi anlayışını oturtmak” dedi.
Sempozyumun sonunda sonuç bildirgesi yayımlanacak
Açılış konuşmalarının ardından İzmir Büyükşehir Belediyesi Eşrefpaşa Hastanesi Başhekimi Doç. Dr. Başak Bayram ve Ege Geriatri Derneği Başkanı Psikolog Mevlüt Ülgen moderatörlüğünde “Küresel Isınma, İklim Krizi ve Afetler” başlıklı konferans düzenlendi. Konferansta Dr. Ecehan Balta konuşmacı olarak yer aldı.
Sempozyum kapsamında “Afetler ve Alınacak Önlemler”, “Afet ve Olağandışı Durumlar, Eylem Planları” ve “Afetlerde Tıbbi ve Sosyal Destek” başlıklı oturumlar gerçekleştirilecek. Yuvarlak masa toplantılarında ise “Afet ve Olağandışı Durumlarda Kurumlar Ne Yapıyor?” sorusuna yanıt aranacak.
Sempozyumun ikinci gününde “Yaşlılarda Acil Durumlar”, “Bilişsel Acil Durumlar” ve “Psikolojik Acil Durumlar” başlıkları ele alınacak. Ayrıca “Sağlıklı Şehirler ve Küresel İklim Krizi” konferansı ile “Afet Çalışmalarında Uluslararası Deneyimler” oturumu düzenlenecek. Alanında uzman isimlerin görüşlerini paylaşacağı sempozyumun sonunda Doç. Dr. Gönül Düzgün tarafından hazırlanan sonuç bildirgesi kamuoyuyla paylaşılacak.
Sempozyuma İzmir Kent Konseyi, Türkiye Acil Tıp Derneği, Acil Ambulans Hekimleri Derneği, İzmir Üçüncü Yaş Üniversiteleri, Türkiye Alzheimer Derneği İzmir Şubesi, Türk Psikologlar Derneği İzmir Şubesi, Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği İzmir Şubesi ve Tınaztepe Üniversitesi Yaşlı Bakımı Araştırma ve Uygulama Merkezi de katkı sunuyor.
