Milyonluk organizasyonlar, savcılığın belge talebi ve cevap bekleyen sorular
Bir organizasyon şirketinin belediyelerden iş alması elbette olağandır. Konser, bayram kutlaması, söyleşi ve kurs etkinlikleri belediyelerin gündelik işleridir. Ancak kamu kaynağı söz konusu olduğunda mesele işin alınıp alınmadığından çok, nasıl alındığıdır. Bornova’da bir süredir konuşulan TAYSA Organizasyon Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, tam da bu noktada kamuoyunun dikkatini çekiyor. İzmir’deki son gelişme ise bu soruları daha da güncel hale getirdi.
Kısa sürede büyük işler
Ticaret sicilinde TAYSA’nın kuruluş tarihi 12 Ağustos 2022 olarak görünüyor. Yani şirket, 31 Mart 2024 yerel seçimlerinden yaklaşık bir buçuk yıl önce kurulmuş. Kamuoyuna yansıyan alım kayıtlarına göre Bornova Belediyesi 2025’te şirkete beş ayrı iş verdi. Toplam bedel 7 milyon 61 bin 750 TL:
29 Ekim Cumhuriyet Bayramı kapsamındaki Sevcan Orhan konseri: 2 milyon 860 bin TL
30 Ağustos Zafer Bayramı kapsamındaki Oğuz Aksaç konseri: 1 milyon 925 bin TL
Hobi ve Beceri Kursları etkinlikleri: 892 bin 750 TL
Kültürel Miras söyleşisi: 789 bin TL
2025 Faaliyet Raporu toplantısı: 595 bin TL
Bu alımların önemli bölümünde doğrudan temin yöntemi kullanıldığı görülüyor.
Savcılığın toplu yazısı
İzmir’de belediyelere yönelik soruşturma ve operasyonlar sürerken dikkat çeken bir gelişme daha yaşandı. İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü soruşturma kapsamında belediyelere toplu bir resmi yazı gönderildi. Basına yansıyan bilgilere göre İzmir Büyükşehir Belediyesi başta olmak üzere yaklaşık on belediyenin kültür-sanat, konser ve organizasyon ihaleleri incelemeye alındı ve sekiz şirketin belgeleri istendi. Yazı, İzmir Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlar Şube Müdürlüğü aracılığıyla iletildi ve 1 Ocak 2024’ten itibaren sözleşme imzalanan ihaleler ile doğrudan temin alımlarını kapsıyor. Haberlere göre sekiz şirket arasında TAYSA Organizasyon da var.
Talep edilen evrak listesi, bir alımın baştan sona bütün izini kapsıyor: onay belgesi, teknik ve idari şartnameler, yaklaşık maliyet cetveli, piyasa fiyat araştırma tutanağı, muayene kabul tutanağı, hakediş, ödeme emri ve itiraz dilekçeleri. Belgelerin her firma için ayrı ayrı tasnif edilip dijital ortamda soruşturma dosyasına eklenmek üzere gönderilmesi isteniyor.
Bu, Bornova’yı doğrudan ilgilendiriyor
Haberlerde yazının gönderildiği belediyelerin tamamı sayılmış değil. Dolayısıyla Bornova Belediyesi’ne yazı gelip gelmediğini kamuoyu kesin olarak bilmiyor. Ancak şu açık: TAYSA’nın Bornova’dan aldığı işler, savcılığın istediği 1 Ocak 2024 sonrası dönemin içinde kalıyor. Üstelik aynı şirketin Karabağlar Belediyesi’nde de 2026’da çeşitli doğrudan temin işlerinde yer aldığı belirtiliyor. Bu bilgi tek bir haber sitesine dayandığı için teyide muhtaç. Yine de tablo, soruların Bornova’ya da yöneltilmesini kaçınılmaz kılıyor.
Bornova halkı, belediye yönetiminden önce şunu duymak istiyor: Savcılığın belge talebi Bornova Belediyesi’ne ulaştı mı? Ulaştıysa istenen belgeler hazırlanıp gönderildi mi?
Doğrudan temin neden tartışılıyor?
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu açık ihaleyi esas alır. Doğrudan temin ise kanunda sayılan koşul ve limitler dâhilinde başvurulabilen bir istisnadır. İstisnanın varlığı, her işte kullanılabileceği anlamına gelmez. Bir bayram konserinin tarihi aylar öncesinden bellidir. Bütçesi, içeriği ve takvimi öngörülebilen bir etkinliğin neden açık rekabet ortamında ihale edilmediği doğal bir sorudur.
Sanatçının sanatsal niteliği nedeniyle doğrudan temine konu edilebildiği tartışmaları bilinmektedir. Ancak sanatçı ile organizasyonu üstlenen şirketin seçimi aynı şey değildir. Sanatçı sabit olsa bile organizasyon hizmetini başka firmaların daha uygun fiyatla sunup sunamayacağı, fiyat araştırmasının nasıl yapıldığı ve kaç teklifin değerlendirildiği ayrıca açıklanmalıdır. Savcılığın “piyasa fiyat araştırma tutanağı”nı özellikle istemesi, bu noktanın ne kadar önemli olduğunu gösteriyor.
Şirketin arkasında kim var?
Bir şirketin kısa sürede belediyelerden milyonluk işler alması, ortaklık yapısını da gündeme getirir. TAYSA’nın ortakları ve yöneticileri kimlerdir? Kuruluşundan bugüne hangi belediyelerden ne kadar iş almıştır? Hangi büyük organizasyonlarla referans oluşturmuştur? Bornova Belediye Başkanı Ömer Eşki veya belediye yönetimindeki isimlerle ticari, siyasi ya da kişisel bir bağı var mıdır?
Kulislerde ve Bornova çevresinde, şirketin ortaklık veya yönetim yapısında daha önce kamuda görev yapmış bir bürokratın bulunduğu, bu ismin de belediye yönetimiyle yakın ilişkisi olduğu yönünde bir iddia dolaşıyor. Bu iddiayı doğrulayan ya da yalanlayan resmî bir açıklama bugüne kadar yapılmış değil. Biz de bu nedenle bir isim vermiyor, kimseyi hedef almıyoruz. Ancak iddianın dillendirilmesi, konunun açıklığa kavuşturulmasını gerekli kılıyor. Böyle bir ilişki yoksa bunun belgeyle ve açıkça ortaya konulması, söylentilere en doğru cevap olacaktır.
Bu sorular kimseyi suçlamak için sorulmuyor. Ortaklık yapısı Ticaret Sicili Gazetesi’nden büyük ölçüde izlenebilir. Alımların usulü ve ödeme tutarları ise belediyenin vereceği belgelerle netleşir. Vatandaş, 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu çerçevesinde bu bilgilere ulaşma hakkına sahiptir. Belediye meclisi de denetim yetkisini kullanabilir.
Belge istenmesi suçluluk değildir
Burada ölçülü olmak gerekir. Savcılığın belge istemesi, şirketlerin ya da belediye yöneticilerinin suç işlediği anlamına gelmez. Masumiyet karinesi herkes için geçerlidir. Sonucu yargı belirleyecektir. Ama bu, sorumluluğun sonuca kadar askıya alındığı anlamına da gelmez.
Bornova yönetiminin yanıtlaması gereken sorular
Savcılığın belge talebi Bornova Belediyesi’ne ulaştı mı, ulaştıysa yanıtlandı mı?
TAYSA Organizasyon’un ortakları ve yöneticileri kimlerdir?
Şirketin ortak, yönetici veya çalışanları arasında daha önce kamuda görev yapmış, belediye yönetimiyle ilişkisi bulunan isimler var mıdır?
Şirket kuruluşundan bu yana hangi belediyelerden ne kadar iş almıştır?
Bornova Belediyesi’nden 2024-2026 döneminde aldığı işlerin toplam bedeli nedir?
Bu işler hangi ihale ve satın alma yöntemleriyle, hangi gerekçeyle verilmiştir?
Şirketin belediye başkanı veya yönetimdeki isimlerle ticari ya da kişisel bir ilişkisi var mıdır?
Bugüne kadar yapılan ödemelerin toplamı nedir?
Şirketin belediyeden iş almış olması tek başına usulsüzlük göstergesi değildir. Ancak ilişkiler varsa bunların kamuoyuyla paylaşılması, hem belediye yönetimini hem de şirketi tartışmanın dışına taşıyacak en sağlıklı yoldur. Cevapsız bırakılan her soru ise şüpheyi büyütür.
Hesap verebilirlik hakkı
Belediye bütçesi bir kişinin ya da siyasi kadronun özel kasası değildir. O para Bornovalının ödediği vergilerden oluşur. Çünkü mesele bir şirketin kaç milyonluk iş aldığından çok, o işleri hangi koşullarda aldığıdır.
Bornova halkı ayrıcalık değil eşitlik, açıklama değil hesap verebilirlik bekliyor. Belgeler dosyaya girecek. Soru ortada: TAYSA Organizasyon, Bornova’da bu kadar kısa sürede nasıl bu kadar büyük işlerin adresi oldu?
Editörün Notu: Bu yazı, yazarın kişisel görüşlerini, değerlendirmelerini ve kendi tanıklığına dayandırdığı iddialarını içermektedir. Yazıda ileri sürülen iddialar yazarına aittir. İddialarda adı geçen kişilerin açıklama ve cevap hakları saklıdır.


























