İnsan yaşlandığını her zaman aynaya bakınca anlamıyor. Bazen bir ölüm haberi geliyor, yıllardır hafızasının bir köşesinde hiç yaşlandırmadan sakladığı bir isim hayata veda ediyor. İşte o zaman geçen yılların yalnızca takvim yapraklarından ibaret olmadığını anlıyorsunuz.

Cevad Prekazi hayata veda etmiş…

Haberi okuduğumda gözümün önüne ilk olarak Monaco’ya attığı o unutulmaz gol geldi.

1989 yılıydı. Henüz altı yaşındaydım. Galatasaray’ın Monaco ile oynadığı karşılaşmayı babamla birlikte izlemiş, o inanılmaz golün heyecanını birlikte yaşamıştık.

Aradan otuz yedi yıl geçti. Ama Prekazi’nin topun başına geçtiği o an hâlâ hafızamda.

Bizim çocukluğumuzda kahramanlar bugünkü kadar bol değildi. Hayatımızdaki en büyük renk televizyondan gelirdi. Bir tarafta yabancı orduların karşısına tek başına dikilen Cüneyt Arkın, diğer tarafta Avrupa’nın kalelerini inanılmaz şutlarıyla havaya uçuran Cevad Prekazi vardı.

Biri beyazperdede, diğeri yeşil sahalarda kahramanlık destanları yazıyordu.

Çocuk aklımızla ikisini de yenilmez sanırdık.

Prekazi topun başına geçtiğinde, kalecinin yapabileceği pek bir şey kalmayacağına inanırdık.

Üstelik onunla kurduğum bağ yalnızca televizyonda seyrettiğim maçlardan ibaret değildi.

O yıllarda evimizde soba yakardık. Bir tanıdığımız, sobada yakmamız için zaman zaman topluca gazete getirirdi. Benim için o gazetelerin gelişi ayrı bir heyecandı. Çünkü bazılarının içinden futbolcuların kartondan maketleri çıkardı.

En çok iki futbolcunun maketini bulduğumda sevinirdim.

Biri Simoviç, diğeri Prekazi…

Sobada yakılmak üzere eve getirilen gazetelerin arasından çıkan o karton maketler, çocukluğumun en kıymetli oyuncakları arasındaydı.

Belki de bu yüzden Prekazi benim için yalnızca iyi bir futbolcu değildi. Çocukluğumun küçük sevinçlerinden biriydi.

Ama Prekazi’yi yalnızca hatıralarımla anlatmak, ona haksızlık olur.

Çünkü o, Türk futbolunun gördüğü en özel sol ayaklardan biriydi.

Galatasaray’a geldiği yıllarda Türk futbolu, Avrupa karşısındaki özgüvenini henüz kazanmaya çalışıyordu. Jupp Derwall’ın oluşturduğu takımda Prekazi, oyun zekası, isabetli pasları ve inanılmaz şutlarıyla fark yaratıyordu.

Sahada ondan daha hızlı koşan, daha güçlü mücadele eden futbolcular vardı. Ama Prekazi’nin başka bir özelliği bulunuyordu: O, topun nereye gideceğini sanki herkesten önce biliyordu.

Bir pasıyla oyunun yönünü değiştiriyor, hiç beklenmedik bir anda kaleye gönderdiği şutla tribünleri ayağa kaldırıyordu.

1989 yılında Monaco’ya attığı gol, bu yeteneğinin futbol tarihine kazınmış en güzel örneklerinden biriydi.

O gol yalnızca Galatasaray’ın Avrupa yolculuğunda önemli bir an değildi. Bizim kuşağımızın hafızasına yerleşen, yıllar geçse de heyecanını kaybetmeyen bir futbol hatırasıydı.

Daha sonra yolu İzmir’e düştü. Altay formasını giydi.

Siyah-beyazlı formayla Samsunspor’a kornerden attığı golü de unutmadım. Sanki o vuruşuyla kendisini artık futbolun geçmişine ait görenlere sesleniyordu:

“Ben daha bitmedim!”

Gerçekten de bazı futbolcuların yaşları ilerler ama yetenekleri yaşlanmaz. Prekazi’nin sol ayağı da öyleydi.

Fakat onu yıllar sonra yeniden keşfetmemi sağlayan şey, attığı goller değil, düşünceleri oldu.

Geçtiğimiz yıllarda Fatih Saboviç’in kendisiyle yaptığı bir röportajı okumuştum. Çocukluğumun futbol kahramanı, bu kez karşıma dünyayı sorgulayan, insanı ve toplumu önemseyen bir kişilik olarak çıkmıştı.

Paranın insan ilişkilerinde belirleyici hale gelmesini eleştiriyor, insanların kimlikleri, inançları veya maddi durumları üzerinden değerlendirilmesine karşı çıkıyordu.

Bir cümlesi özellikle dikkatimi çekmişti:

“Makam ve mevki alınca insanlara başka gözlerle bakmayacaksın, çünkü herkesin iki gözü var!”

Ne kadar sade, ne kadar anlamlı bir söz…

Tito Yugoslavyası’nda yetişmişti Prekazi. Farklı milletlerin ve kültürlerin bir arada yaşadığı, eşitlik ve toplumsal dayanışma düşüncesinin öne çıkarıldığı bir dönemin insanıydı.

Elbette o sistemin de çelişkileri ve sorunları vardı. Ancak Prekazi’nin savunduğu değerlere baktığımda, Yugoslavya’nın yetiştirmeyi amaçladığı “ideal insan” modelinin belki de hayata geçmiş örneklerinden biri olduğunu düşünüyorum.

Herkes için ücretsiz eğitim ve sağlık hizmetlerini savunması, insanları maddi güçlerine göre ayırmaması, başkalarının üzerine basarak yükselmeyi reddetmesi boşuna değildi.

Endüstriyel futbolu eleştirirken de aynı anlayışı taşıyordu. Futbolun giderek paranın egemenliğine girmesinden rahatsızdı.

Belki de Prekazi’yi farklı kılan yalnızca futbolculuğu değildi. Şöhretine rağmen insanı, emeği ve vicdanı önemseyen değerlerini koruyabilmesiydi.

Demek ki insan, çocukluk kahramanını büyüdüğünde yeniden tanıyabiliyormuş.

Ama Cevad Prekazi artık yok.

Onunla birlikte yalnızca bir futbol efsanesini kaybetmedik. Futbolun daha sade yaşandığı, yıldızların yalnızca kazandıkları paralarla değil, sahada bıraktıkları izlerle hatırlandığı bir dönemin kahramanlarından birini daha uğurladık.

Geriye eski maç görüntüleri, sararmış gazete sayfaları ve yıllar geçse de silinmeyen hatıralar kaldı.

Ben Prekazi’yi her hatırladığımda, bir yandan Monaco kalesine gönderdiği o müthiş şutu, diğer yandan sobada yakılacak gazetelerin arasından çıkan karton maketini hatırlayacağım.

Ama artık onunla birlikte bir şeyi daha hatırlayacağım.

İnsanın yalnızca yaptığı işle değil, taşıdığı değerlerle de iz bırakabileceğini…

Güle güle Cevad Prekazi…
Güle güle çocukluğumuzun kahramanı.